Koudeval treedt op wanneer binnenlucht in contact komt met een koud oppervlak — vrijwel altijd een groot raamvlak met matige beglazing. De lucht koelt af, neemt in volume af, wordt zwaarder en zakt naar beneden. Aan de onderkant van het raam stroomt deze koude lucht horizontaal de ruimte in als een voelbare tochtstroom langs de vloer.
Verschil met koudestraling
Koudeval en koudestraling zijn verwante maar verschillende verschijnselen:
| Begrip | Mechanisme | Gevolg |
|---|---|---|
| Koudeval | Convectieve luchtstroom langs koud glas | Tocht bij de vloer |
| Koudestraling | Stralingswarmteverlies naar koud oppervlak | Gevoel van koude op afstand |
Beide verslechteren het thermisch comfort, maar vragen een andere diagnose.
Oorzaken en risicofactoren
- Hoge raampartijen met een hoge U-waarde — ISSO houdt circa 1,6 W/m²K aan als orde van grootte waarboven koudeval merkbaar wordt; hoe slechter de beglazing, hoe groter het effect
- Grote hoogte van het raamvlak: langer koeltraject = sterkere val
- Geen warmtebron onder of voor het raam
Aanpak
- Betere beglazing (lagere U-waarde) — vermindert de afkoeling aan het glasoppervlak
- Radiator of convector onder het raam — warme lucht stijgt op en breekt de neerwaartse stroom
- Kleinere raampartijen — minder koelend oppervlak per ruimte
Aandachtspunten
- Koudeval is een comfortprobleem, geen luchtlek; blowerdoor-testen detecteren het niet
- Ook bij goed geïsoleerde gevels kunnen grote ramen koudeval geven als de U-waarde van het glas onvoldoende is
- ISSO-comfortrichtlijnen beschrijven grenswaarden voor de maximale luchtsnelheid op leefniveau; welke waarde geldt, hangt af van de comfortklasse